Groenplan 2019

G R O E N P L A N C O O P. V v E B U N G. P A R K L’A I R P U R 1/4
Auteur: Joop Wolthuis. Binnengekomen: 28 januari 2019

https://docs.google.com/document/d/1gKee0bLPr17Gc7wlQoJKVeL7tSRoxfv7VLCoZqEOWg0/edit?usp=sharing

het rapport van externe adviseur
Piusfloris dhr H. Waijers m.b.t. de kever op het park

https://drive.google.com/file/d/0B-HDxReod-2iaTlfUlFNcExnU0ZpbGx1NW11ZzVtVVJKZUw4/view?usp=shg

hier de contra expertise van Avos bosadvies

https://drive.google.com/file/d/0B-HDxReod-2icHYySDlLekp4cGVBekNwRFc4ODJnWGZUNVFj/view?usp=sharing

Waarom een groenplan voor ons mooie park?
Wij willen ons mooie groene park graag ook richting de toekomst mooi groen houden!
Wat is er dan aan de hand, dat er juist nu een groenplan moet komen?
Daar zijn een aantal redenen voor en wel:

  • De klimatologische veranderingen van de afgelopen jaren
  • De droogte van 2017 en 2018 en het vooruitzicht dat deze trend zich zal doorzetten.
  • Een kever (de Letterzetter) die de sapstroom in de (met name) Fijnsparren aantast
    waardoor deze afsterven en verwijderd dienen te worden.
  • De samenstelling van onze bomen op het park
    Op ons park staan hoofdzakelijk naaldbomen, dit zijn o.h.a. “vlakwortelaars”, in tijden waar sprake is
    van langdurige droogte, kunnen de wortels onvoldoende vocht uit de bodem halen bij een dalende
    grondwaterstand. Het gevolg daarvan is dat deze bomen daar heel veel last van ondervinden en
    uiteindelijk de sapstroom in de bomen verstoort.
    Het gevolg daarvan is dat de boom in de top gaat afsterven en vervolgens langzaam maar zeker de
    naalden laat vallen en geheel afsterft. Een dergelijke boom is “verzwakt” en erg vatbaar voor
    insecten, hetgeen een heel natuurlijk proces is.
    Eén van die insecten betreft de “Letterzetter” , een relatief klein kevertje, dat gaatjes boort in de
    schors van voornamelijk Fijnsparren en dan tussen schors en boomstam de larven afzet. Deze larven
    worden kevers en ergens in april vliegen zij uit naar de volgende serie verzwakte bomen en dat zijn
    er, door de droogte, al behoorlijk veel. Om die reden moeten de aangetaste bomen vòòr april
    worden gekapt en afgevoerd, de takken verhakseld en de stobben tot onder maaiveld worden
    weggefreesd. Deze kever heeft zich op ons park genesteld, vandaar onze terechte zorgen!
    Doordat de Flora en Faunawet (beschermt nestelende vogels e.d.) medio maart van kracht wordt,
    dienen de aangetaste en verzwakte bomen voor die tijd verwijderd te zijn.
    Aangezien het overgrote deel van onze bomen bestaat uit Fijnsparren en Grove Dennen kan dat,
    indien we niets doen, enorme gevolgen hebben voor de dennen op ons park, want afgezien van
    Fijnsparren is geen enkele verzwakte Den veilig voor de Letterzetter, denk daarbij aan Larixen,
    Sparren, Vliegdennen, Weymouthdennen, Corsicaanse Dennen e.d.
    Om van e.e.a. zeker te zijn hebben we een boomdeskundige van PIUSFLORIS, Haaren ingeschakeld,
    deze heeft daarvoor een rapport opgemaakt met daarin aanwijzingen wat er dient te gebeuren. Ook
    de Gemeente Baarle Nassau is op de hoogte gesteld en een door hen ingeschakelde tegen
    deskundige is tot dezelfde eindconclusie gekomen .
    Daarna zullen de deskundigen aannemelijk alle bomen merken die van het park verwijderd dienen te
    worden, zoals eerder aangegeven.
    Daar zitten een aantal knelpunten aan: er moet een vergunning worden aangevraagd voor alle te
    verwijderen bomen, er moet toestemming gevraagd worden aan alle perceel eigenaren waar
    aangetaste, dan wel verzwakte bomen staan. Om deze te mogen verwijderen en voor herplant (voor
    zover opgelegd) zorg te dragen.
    2/4

2/4
Er moet natuurlijk ook een inventarisatie plaatsvinden waar zich zwakke, aangetaste en dode bomen
bevinden en ook daarvoor is toestemming noodzakelijk van betrokken eigenaren.
Eén van de maatregelen die het Bestuur zal nemen is, om alle eigenaren aan te schrijven en om hun
per omgaande schriftelijk toestemming te vragen om de betrokken percelen te mogen betreden en
de zich aldaar bevindende slechte of dode bomen te verwijderen en voor de herplant zorg te dragen.
Tevens zal een bomenfonds worden opgericht, te financieren uit eigen middelen, zodat de betrokken
bomen als ook de herplant kan worden betaald uit het bomenfonds, zodat de betrokken eigenaren
geen financiële schade ondervinden.
Niets doen is geen optie, willen we ons park ook naar de toekomst groen houden. Wel is noodzakelijk
dat er aanpassingen plaats vinden in ons bomen bestand en wel:

  • Minder dennen, dennenbomen hebben hars en hars is zeer brandbevorderend, bovendien
    zijn dennenbomen “vlakwortelaars”, bij aanhoudende droogte krijgen zij onvoldoende vocht
    om de boom van het nodige sap te kunnen voorzien, waardoor deze verzwakt en
    ontvankelijk is voor insecten, of afsterfd.
  • Meer loofbomen aanplanten om het brandgevaar aanzienlijk te verkleinen. U kunt daarbij
    denken aan Eiken, Tamme Kastanjes, Beuken, Esdoorns enz., de meeste bladdragende
    bomen zijn “diepwortellaars” ook wel “penwortellaars” genoemd. Deze soort bomen kunnen
    nog tot grote diepte bij het grondwaterpijl komen om de sapstromen in de bomen gaande te
    houden.
    Bedenk hierbij dat ons park nu ca 46 jaar oud is en veel van de bomen zijn aangeplant. Toen lag de
    klemtoon hoofdzakelijk op recreatie. Gewoon lekker relaxen op het park en genieten van de
    omgeving. Naarmate de jaren klommen, groeiden ook de bomen naar hun huidige hoogten echter,
    onderhoud, dus op tijd dunnen, was er niet bij. Daardoor hebben de bomen niet tijdig de ruimte
    gekregen om zich tot een gezonde boom te kunnen ontwikkelen, want elke boom heeft ruimte
    nodig, dat geldt voor zowel loof- als naaldbomen.
    De storm van 18 januari 2018 heeft uiteindelijk meer dan 110 bomen doen afbreken, omwaaien of in
    ongewenste scheefstand te komen. Niet alle bomen waarvoor destijds vergunning werd aangevraagd
    door het Bestuur, werden verwijderd, immers de eigenaren beslissen uiteindelijk zelf of een boom al
    dan niet wordt verwijderd want daar zijn kosten aan verbonden.
    Doordat door die storm de meeste bomen die aan de buitenrand stonden zijn getroffen, zijn nu de
    daarachter staande bomen zwakker (als er niet tijdig werd gedund) en is veelal een minder heftige
    storm al voldoende om te laten omwaaien, afbreken of in ongewenste scheefstand te brengen.
    Met name Fijnsparren staan er om bekend dat ze makkelijk breken. 78 van de 110 bomen, waarvoor
    een kapvergunning werd aangevraagd, die tijdens de storm van 18 januari 2018 omwaaiden,
    afbraken of hinderlijk scheef kwamen te staan betroffen Fijnsparren!
    Hoe denken wij het groenplan vorm te geven?
    Door een ongewenste samenloop van omstandigheden, hebben we nu een mogelijkheid om op alle
    betrokken kavels, waar wij toestemming voor hebben gekregen om deze te onderzoeken op dode,
    sterk verzwakte, dan wel aangetaste bomen en kunnen wij tevens inventariseren wat er op de
    betrokken kavels zou moeten gebeuren om het gewenste einddoel te kunnen realiseren. Uiteraard
    kan dat niet direkt worden uit gevoerd, daar zal zeker een behoorlijke termijn over heen gaan.
    3/4

3/4
Daardoor zijn we in staat om betrokken eigenaren een advies te geven wat verstandig is om te doen
m.b.t. het bomenbestand op betrokken kavel/perceel.
We stellen voor om ook deze operatie via het bomenfonds te financieren. In dat bomenfonds zou
dan jaarlijks een bedrag van 340 x Euro 75,- (= Euro 25.500,-) gestort dienen te worden uit de
algemene ledenbijdrage om, op termijn, het gehele park te voorzien van bomen welke afgestemd
zijn op de veranderingen in het klimaat de komende jaren. Zo borgen we de continuïteit van het
groenbeheer.
Belangrijk is daarbij wel dat alle neuzen dezelfde richting uit staan en het gezamenlijke doel wordt
nagestreefd en dat is een betere verhouding loof- en naaldhoutbomen om het brandgevaar tot
aanvaardbaar niveau te minimaliseren.
Royaal dunnen in het naaldhoutbestand zodat, op termijn het naaldhout minder gevoelig wordt voor
droogte. Bij herplant vooral loofhout aanplanten en ons bomenbestand beter in de gaten houden,
zodat tijdig handelend kan worden opgetreden.
Aan de overzijde van het zandpad, gelegen naast ons park, uitgang naar het bos (= de Oude
Turnhoutse Baan) zijn ook kevers aan de gang. Daar staan hoofdzakelijk Grove Dennen, waarvan er
ook veel op ons park staan. Zeer waarschijnlijk zit daar de “Boktor” in. De Boktor die men in een
houten huis a b s o l u u t niet wenst, want die kun je horen knagen en vreten uiteindelijk een hele
woning op. Ook daar zijn verzwakte bomen het eerst door de kever aangetast. Aangezien er na de
storm in dat perceel geen opruiming heeft plaatsgevonden van de afgebroken, omgewaaide of sterk
scheef staande bomen. Ter geruststelling zolang er op ons park gezonde bomen (Grove Dennen)
staan, hoeven wij ons geen zorgen te maken, aldus de tegen-deskundige van de Gemeente!
In het verleden werden dode bomen aan het bos terug gegeven opdat juist insecten deze verder
zouden opruimen en dat ten behoeve van flora en fauna (vogels e.d.). Door de aanhoudende droogte
van de afgelopen jaren, moet er een omslag komen in die houding, want in dat perceel zijn inmiddels
vele tientallen bomen aangetast.
Of en hoe groot het gevaar daarvan is, dat moeten we momenteel even overlaten aan de
deskundigen!
Er moet een intensieve samenwerking gezocht worden met de Gemeente Baarle Nassau om het
groenplan volledig te kunnen realiseren.
Daarboven moet er aan de post “Groen” een meerwaarde worden toegerekend door er zorg voor te
dragen dat het “Bestuurslid” dat deze post bezet, ook terdege goed bekend is met het groen op ons
park en de daarbij behorende zorg. Iedere 3 jaar (of met een verlenging maximaal 6 jaar), dient een
Bestuurlid af te treden. Door slechte voortgang afspraken en ondeskundigheid is er ook niets gedaan
met het Groenbeheersplan van 2008. Niet tijdig dunnen, kappen en verjongen van ons bomen
bestand (o.a. op de Dwars-/Beukendreef) heeft mede geleid tot Euro 20.000,- extra kosten op
onderhoud en erger nog een aangetast bomenbestand nu. Ons park is heel Groen en dat moeten we
met de juiste zorg zo willen houden.
Meer loofhout en minder naaldhout, hoezo dat?
Daar zijn 2 redenen voor: 1) Loofhout wortelt o.h.a. dieper
2) Bij toenemende droogte, vermindering van brandgevaar, 4/4

naaldhout bevat “hars” en hars is brandbevorderend! 4/4
Welke bomen komen in aanmerking?
A) Zomereik
B) Wintereik
C) Beuk
D) Tamme Kastanje
E) Linde
F) Berk
G) Plantaan
H) Ondergroei zoals Lijsterbes, Goudenregen, Hazelaar, Krent en natuurlijk wordt er ook naar
I) Naaldbomen gezocht die diep wortelen, maar dat aanbod is relatief zeer klein, daarbij komt
dat de bodemgesteldheid (klapzand) ook al gauw grenzen stelt aan de te planten boomsoort.
Onderzocht moet nog worden welke Dennenbomen geschikt zijn voor aanplant op ons park, dat zijn
de navolgende Dennenbomen:
A) Douglasden
B) Corsicaanse/Oostenrijkse Den
C) Weymouthden
D) Larix
E) Ceder
F) Meta Sequioa, slechts 1
G) Er wordt verder nog onderzocht welke andere dennen er ook kunnen worden geplant.
De Fijnspar is verreweg de slechtste boom die we op het park kunnen hebben. Er staan, over het park
verspreid, diverse Fijnsparren die er heel goed uitzien, maar ook de ruimte hebben gekregen die een
boom nou eenmaal verdiend om tot een mooie boom uit te kunnen groeien. Deze willen wij, voor
zover mogelijk, sparen.
Het groenplan zou stapsgewijs moeten worden uitgevoerd, maar wel binnen een tijdsbestek van
tussen de 5 en 10 jaar. Het park zal dan tijdelijk wat minder groen “ogen” door dat de jonge aanplant
pas na 5 tot 10 jaar boven de woningen zullen uitgroeien, maar dan hebben we wel een “groen” park
dat toekomstbestendig is! Maandag, 21 januari jl., heeft het Bestuur bij een extra belegde Bestuurs-
vergadering besloten Euro 50.000,- in het bomenfonds te storten.
De groene aanpak groenbeheer gaat niet in een keer. Gelukkig niet. Het zal een voortdurend proces
worden van dunnen, snoeien en vervangen. We stellen ons naast de omvorming van het algemene
parkgroen zoals beschreven een “wijkgerichte” aanpak voor, waarbij elk jaar een aantal straten en
particuliere percelen worden meegenomen. Een organische aanpak. Hiermee wordt voorkomen dat
we te snel gaan. En juist niet de kaalslag die we zouden krijgen bij uitbreken ziekten en gelijke kap bij
uniforme leeftijdsopbouw als we niets doen. Een geleidelijke implementatie heeft bovendien als
voordeel dat we binnen kaders telkens kunnen bijsturen. Voordeel eigenaren: kosten bomenkap en
herplant voortaan uit fonds. Wij geloven dat we met dit groenplan en bijbehorend bomenfonds een
structurele bijdrage kunnen leveren aan een gezonde toekomst van het groen op ons park.
Vertrouwen in deze op uw aller medewerking. Immers de uitdagingen zijn groot, de kansen legio!
Samenstellers v/h rapport: Jan Heerkens, Hans Egelmeer, Joop Wolthuis